Publication
VLERËSIMI STRATEGJIK MJEDISOR
Vlerësimi Strategjik Mjedisor (VSM) është një nga instrumentet kryesore për integrimin e shqetësimeve për aspektet mjedisore dhe të parimeve të zhvillimit të qëndrueshëm në planifikimin dhe vendimmarrjen strategjike. Ai është një mjet i njohur në nivel ndërkombëtar për planifikimin me pjesëmarrje i cili përdoret për të analizuar dhe integruar shqetësimet për aspektet mjedisore dhe shëndetësore në politikat, planet dhe programet e propozuara.
Vlerësimi Strategjik Mjedisor (VSM) mund të konsiderohet si “një proces sistematik dhe paraprak që ndërmerret me qëllim analizimin e efekteve mjedisore të planeve, programeve dhe masave të tjera strategjike të propozuara, si dhe integrimin e konkluzioneve në procesin e vendimmarrjes”.Në përgjithësi, VSM zbatohet për planet, programet, politikat dhe dokumentet e tjera të një natyre strategjike (duke përfshirë mundësisht të gjitha dokumentet ligjore).
This study analysis of Albanian territory aimed to find potentially suitable areas to develop new Wind Projects. A Geographic Information System (GIS) was implemented to collect and manage relevant data describing physical, biological and social features that characterize the Country.
The methodology consisted in a Multi-Criteria Decision Analysis (MCDA), based on GIS data, used to develop spatial criteria to support the decision-making process for the identification of the most suitable areas for new Wind Projects.
This study will be subject to periodic review and update. The criteria chosen for determining the suitability of areas for wind projects reflect policy choices at the date of publication.
The criteria identified as either constraints or no-go areas (to identify exclusions) or indicators (to characterize a higher or lower suitability) were implemented in response to a series of sustainability goals. The criteria were grouped into three sustainability dimensions, Environmental, Social and Technical, and weighted based on their relative importance, according to a consultation process with stakeholders.
The application of the proprietary GoldSET Spatial tool allowed to combine criteria and weights to produce a Suitability map. The final step was to analyse the suitability map and to identify large areas, presenting the higher values of suitability.
Shqipëria është angazhuar për përgatitjen e PKEK-së së saj të parë 2021-2030 gjatë vitit 2020. Periudha e zhvillimit është dashur të zgjatet për shkak të pandemisë së COVID-19.
Kjo PKEK bazohet te Strategjia Kombëtare e Energjisë dhe te NDC-të e para dhe është harmonizuar me draftin e NDC-ve të rishikuara. Diferencat në raport me dokumentet politike janë analizuar dhe mund t’u atribuohen, ndër të tjera, nevojës për përshtatje me evoluimin e bazës së njohurive. Shpjegime të detajuara janë dhënë në kreun 2.
Hartimi i PKEK-së sjell nevojën për një gamë të gjerë të dhënash të besueshme dhe konsistente. Të dhënat më me rëndësi mbi ndryshime klimatike janë mbledhur dhe përpunuar nga projektet e asistencës teknike të UNDP-së gjatë përgatitjes së komunikimeve kombëtare për KKKBNK. Për sa i përket procesit të hartimit të PKEK-së, aksesueshmëria e të dhënave dhe niveli i detajimit nuk kanë qenë gjithmonë në nivele optimale, si pasojë e procedurave dhe afateve të ndryshme. Pavarësisht këtyre sfidave, ecuria me harmonizimin e PKEK-së dhe NDC-ve për progres-raportet dhe përditësimet e ardhshme ka qenë e kënaqshme. Megjithatë, nevojiten masa zyrtare për të garantuar mbledhjen e të dhënave të ndara sipas kategorive, konsistencën e të dhënave dhe transparencën e tyre për aktivitetet e ardhshme.
![]()
Minimizimi i ndikimeve tek shpendët
Instrumenti i vlerësimit të integruar të biodiversi- tetit (IBAT)
PARA -PËRPUNIMI I SHTRESËS DHE KOMENTE
Përzgjedhja e zonave KBA nga databaza e KBA (iba status = “konfirmuar”) dhe KBA që kanë një përcaktim si denstinacion për shpendët migra- tore/resident.
PËRSHKRIMI
Seria e të dhënave përfshin informacion dhe veçori të siguruara nga baza e të dhënave për Zonat me Rëndësi për Biodiversitetin (KBA). Zo- nat me Rëndësi për Shpendët dhe KBA të tjera që janë krijuar si zona për shpendët migratorë/ rezidente. KBA janë identifikuar duke përdorur
një seri kriteresh të pranuar ndërkombëtarisht për shkak të rëndësisë globale për ruajtjen e pop- ullatave të shpendëve. KBA u identifikuan dhe zhvilluan bazuar në burimet e Bird Life Interna- tional. Përshtatshmëria është përcaktuar nga 0 deri në 500m nga kufiri i jashtëm i gjurmës së
ZM, më tej ajo rritet në mënyrë lineare nga 100
deri në 2000m dhe më tej.

![]()
![]()
HABITATET KRITIKE
Minimizimi i ndikimeve në habitatet kritike
Qendra Botërore e Monitorimit të Konservimit e
Programit për Mjedisin të Kombeve të Bashkuara
PARA -PËRPUNIMI I SHTRESËS DHE KOMENTE
Përzgjidhja e poligoneve (CRIT_HAB = “ka gjasa” or “potenciale”)
PËRSHKRIMI
Të dhënat konsistojnë në zona të mundshme ose potenciale për Habitate Kritike sipas përku- fizimit të bërë nga Korporata Financiare Ndër- kombëtare në Standartin e Performancës 6 (IFC PS6). Zonat janë identifikuar bazuar në praninë e llojeve endemike të kërcënuara, përqëndrimit të llojeve migratore, ekosistemeve unike dhe të kërcënuara, proceseve të evolucionit dhe tipare të tjera kyçe për biodiversitetin. Përshtatshmëria është përcaktuar nga 0 deri në 500m nga kufiri
i jashtëm i gjurmës së ZM, më tej ajo rritet në mënyrë lineare nga 100 deri në 2000m dhe më tej.

![]()
![]()
GJEORREZIQET
Minimizimi i përdorimit të zonave potencialisht të prekura nga gjeorreziqet
Qendra e përbashkët e kërkimit – Harta evropi- ane e ndjeshmërisë ndaj rrëshqitjes
PARA -PËRPUNIMI I SHTRESËS DHE KOMENTE
PËRSHKRIMI
PRTE (Pritshmëria e Rrëshqitjes së Tokës në Europë) përshkruan probabilitetin hapsinor të mundësisë së rrëshqitjes së tokës. Të dhënat janë koduar bazuar në nivelin e pritshmërisë për rrëshqitje (0= s’ka të dhëna; 1= shumë e ulët;
2=e ulët; 3=mesatare; 4=e lartë; 5=shumë e lartë). Shkalla e përshtatshmërisë rritet me zbrit- jen e nivelit të kodeve të PRTE.

![]()
Minimizimi i ndikimeve tek shpendët
Instrumenti i vlerësimit të integruar të biodiversi- tetit (IBAT)
PARA -PËRPUNIMI I SHTRESËS DHE KOMENTE
Përzgjedhja e zonave KBA nga databaza e KBA (iba status = “konfirmuar”) dhe KBA që kanë një përcaktim si denstinacion për shpendët migra- tore/resident.
PËRSHKRIMI
Seria e të dhënave përfshin informacion dhe veçori të siguruara nga baza e të dhënave për Zonat me Rëndësi për Biodiversitetin (KBA). Zo- nat me Rëndësi për Shpendët dhe KBA të tjera që janë krijuar si zona për shpendët migratorë/ rezidente. KBA janë identifikuar duke përdorur
një seri kriteresh të pranuar ndërkombëtarisht për shkak të rëndësisë globale për ruajtjen e pop- ullatave të shpendëve. KBA u identifikuan dhe zhvilluan bazuar në burimet e Bird Life Interna- tional. Përshtatshmëria është përcaktuar nga 0 deri në 500m nga kufiri i jashtëm i gjurmës së
ZM, më tej ajo rritet në mënyrë lineare nga 100
deri në 2000m dhe më tej.

![]()
Minimizimi i afërsisë më zonat e mundshme karstike
Harta botërore e akuiferëve karstikë
PARA -PËRPUNIMI I SHTRESËS DHE KOMENTE
PËRSHKRIMI
Zonat e mundshme karstike si pjesë e Hartës botërore të akuiferëve karstikë (WOKAM) ka për qëllim të rrisë ndërgjegjësimin ndaj këtyre buri- meve të vlefshme por të cënueshme të furnizimit me ujë të ëmbël dhe, të ndihmojë në adresimin e menaxhimit të burimeve ujore globale. Seria e të dhënave përfshin shkëmbinj të vazhdueshëm karbonatikë dhe shkëmbinj jo të vazhdueshëm karbonatikë. Shkëmbinjtë e vazhdueshëm karbonatikë kanë më shumë gjasa të përmba- jnë zona karstike (që mund të shkaktojnë një sërë problemesh për projektet eolike) prandaj përshtatshmëria në këto zona vlerësohet = 30. Ndërsa në shkëmbinjtë karbonatikë të ndërprerë ka më pak gjasa të gjenden zona karstike kështu
që përshtatshmëria është vlerësuar në:=60.

![]()
![]()
ZONAT E MBROJTURA
Minimizimi i afërsisë me zonat e mbrojtura
Baza e të Dhenave Botërore për Zonat e Mbrojtura (WDPA)
Këshilli i Evropës – Agjencia Evropiane e Mjedisi
PARA -PËRPUNIMI I SHTRESËS DHE KOMENTE
Seria e të dhënave nga Baza Botërore e të Dhenave për
Zonat e Mbrojtura (BDBZM) përfshin: “Rezervat natyror i menaxhuar” (Kategoria IV IUCN), “Pejsazh i mbrojtur” (Kategoria V IUCN), “Rezervë e burimeve” (Kategoria VI IUCN),” “Park kombëtar” (Kategoria II IUCN), “Monument natyre” (Kategoria III IUCN), “Zonë Ramsar, ligatinë me rëndësi ndërkombëtare”, “Rezervë strikte natyrore (Kate- goria I IUCN), dhe “Zona të trashëgimisë botërore (naty- rore ose të përzier)”. Në rast të “Zonave Ramsar, ligatinë me rëndësi ndërkombëtare” u konsiderua dhe nje distancë shtesë prej 1500m nga kufiri i zonës (reale ose të përafërt) duke qenë kështu në përputhje me parashikimet në ligjin shqiptar (ligji nr.81/2017 “Për zonat e mbrojtura”). Për zo- nat Emerald, informacioni përmban zonat kandidate.
PËRSHKRIMI
Seria e të dhënave përfshin informacion nga Baza Botërore e të Dhënave për Zonat e Mbrojtura (WDPA) dhe nga Rrjeti
i Zonave Emerald. Baza Botërore e të Dhënave për Zonat e Mbrojtura është një burim informacion global për zonat e mbrojtura detare dhe tokësore e cila përditësohet çdo muaj. Të dhënat kategorizohen bazuar në kriteret e Bashkimit Ndërkombetar për Ruajtjen e Natyrës (IUCN). Zonat e mbro- jtura identifikohen ose si poligon ose si pika përfaqësuese. Rrjeti Emerald është një rrjet ekologjik i përbërë nga Zona me Interes të Veçante Ruajtje. Shqipëria përfshin disa zona kan- didate për rrjetin Emerald. Përshtatshmeria është përcaktuar nga 0 deri në 500m nga kufiri i jashtëm i gjurmës së ZM, më tej ajo rritet në mënyrë lineare nga 100 në 2000m dhe më tej.

![]()
![]()
ZONAT E MBROJTURA
Minimizimi i afërsisë me zonat e mbrojtura
Baza e të Dhenave Botërore për Zonat e Mbrojtura (WDPA)
Këshilli i Evropës – Agjencia Evropiane e Mjedisi
PARA -PËRPUNIMI I SHTRESËS DHE KOMENTE
Seria e të dhënave nga Baza Botërore e të Dhenave për
Zonat e Mbrojtura (BDBZM) përfshin: “Rezervat natyror i menaxhuar” (Kategoria IV IUCN), “Pejsazh i mbrojtur” (Kategoria V IUCN), “Rezervë e burimeve” (Kategoria VI IUCN),” “Park kombëtar” (Kategoria II IUCN), “Monument natyre” (Kategoria III IUCN), “Zonë Ramsar, ligatinë me rëndësi ndërkombëtare”, “Rezervë strikte natyrore (Kate- goria I IUCN), dhe “Zona të trashëgimisë botërore (naty- rore ose të përzier)”. Në rast të “Zonave Ramsar, ligatinë me rëndësi ndërkombëtare” u konsiderua dhe nje distancë shtesë prej 1500m nga kufiri i zonës (reale ose të përafërt) duke qenë kështu në përputhje me parashikimet në ligjin shqiptar (ligji nr.81/2017 “Për zonat e mbrojtura”). Për zo- nat Emerald, informacioni përmban zonat kandidate.
PËRSHKRIMI
Grupi i të dhënave përfshin veçori nga Baza Botërore e të dhënave për Zonat e Mbrojtura (WDPA) dhe nga zonat e Rrjetit Emerald. Baza Botërore e të dhënave për Zonat e Mbrojtura është një bazë të dhënash globale e zonave të mbrojtura tokësore dhe detare, që përditëso- het çdo muaj. Të dhënat kategorizohen bazuar në krit- eret e Bashkimit Ndërkombëtar për Ruajtjen e Natyrës (IUCN). Zonat e mbrojtura identifikohen ose me një poligon ose me një pikë përfaqësuese. Rrjeti Emerald është një rrjet ekologjik i formuar nga zona me interes
të veçantë ruajtje. Për Shqipërinë përfshin vetëm zona kandidate.

![]()
![]()
SIPËRFAQE UJORE
Minimizimi i afërsisë me sipërfaqet ujore
Qendra e përbashkët e kërkimit – Sipërfaqja ujore
globale; Agjencia e Zhvillimit të Territorit (AZHT)
PARA -PËRPUNIMI I SHTRESËS DHE KOMENTE
Konvertimi i Sipërfaqeve Ujore globale nga tipi
raster në vektor. Shkrimi i burimeve të ndryshme.
PËRSHKRIMI
Sipërfaqja Ujore Globale, ofron informacion
nga të dhënat e mbledhura përgjatë 35 vjetëve duke përdorur sensorë të distancës. Seria e të dhënave përfshin lumenj dhe liqene. Të dhënat e siguruara nga AZHT konsistojnë në një zonë buferike prej 50m përreth rrjedhave ujore dhe
përfshin: përrenj, lumenj, kanale, diga dhe pellg- je. Përshtatshmëria është përcaktuar nga 0 deri në 500m nga kufiri i jashtëm i gjurmës së ZM, me tej ajo rritet në mënyrë lineare nga 100 deri në
1000m dhe më tej.

![]()
![]()
OBJEKTE KRITIKE
Parapëlqimi për afërsi me zona të objekteve kritikë
Shërbimi i monitorimit të tokës Copernicus – Sistemi Corine i mbulesës së tokës- Agjencia e Zhvillimit të Territorit (AZHT)
PARA -PËRPUNIMI I SHTRESËS DHE KOMENTE
Përzgjedhja e zonave të mbulesës së tokës Co- rine. Kombinimi i burimeve të të dhënave.
PËRSHKRIMI
Seria e të dhënave përfshin, njësi industriale ose tregetare (CLC121), zona portuale (CLC123), zona minerare (CLC131), zona mbetjesh (CLC132), zona ndërtimore (CLC 133) sipas hartës Corine të mbulesës së tokës dhe guva, TAP dhe zona industriale nga AZHT. Për- shtatshmëria maksimale paraqitet deri në 500m nga kufiri i objektit, më tej në distancë 500, deri në 1000m përshtatshmëria zvogëlohet dhe mbi
1000m distancë përshtatshmëria vlerësohet në 0.

![]()
![]()
BURIME HISTORIKE
Minimizimi i afërsisë me zona të burimeve historike
Agjencia e Zhvillimit të Territorit (AZHT)
PARA -PËRPUNIMI I SHTRESËS DHE KOMENTE
Përzgjedhja e zonave të mbulesës së tokës Co- rine. Kombinimi i burimeve të të dhënave.
PËRSHKRIMI
Seria e të dhënave përfshin, parqe arkeologjike, kështjella, kulla, zona monumentale, muzeume, galeri arti, ndërtesa historike, kisha, xhami, ura, nekropole. Përshtatshmëria është përcaktuar nga
0 deri në 2000m nga kufiri i jashtëm i gjurmës së objektit, më tej ajo rritet në mënyrë lineare nga 100 deri në 5000m dhe më tej.

![]()
![]()
KUFIZIM NGA BURIMET HISTORIKE
Shmangia e zonave historike
Agjencia e Zhvillimit të Territorit (AZHT)
PARA -PËRPUNIMI I SHTRESËS DHE KOMENTE
Llogaritja e 2000metra zonë buferike përreth linjës me qellim që të krijohen zonat e kufizimeve
PËRSHKRIMI
Seria e të dhënave përfshin, parqe arkeologjike, kështjella, kulla, zona monumentale, muzeume, galeri arti, ndërtesa historike, kisha, xhami, ura, nekropole. Një zonë buferike prej 2000m është përcaktuar si distancë përjashtimore.

![]()
![]()
DENDËSIA E POPULLSISË
Shmangia e zonave me popullsi të dendur
Qendra e përbashkët e kërkimit – Vendbanimet
humane globale
PARA -PËRPUNIMI I SHTRESËS DHE KOMENTE
Llogaritja e 2000metra zonë buferike përreth linjës me qellim që të krijohen zonat e kufizimeve
PËRSHKRIMI
Rrjeti i zonave të populluara pasqyron shpërn- darjen dhe densitetin e popullsisë, e shprehur
në numër banorësh për qelizë (250m2). Prania e popullatës vlerësohet nga prania e ndërtimeve. Pikët janë shënuar në mënyrë të tillë që qelizat me vlera të larta të rezultojnë më pak të për- shtatshme (nëpërmjet nje funksioni linear).

![]()
![]()
KUFIZIM NGA ZONAT E REKREACIONIT
Shmangia e zonavet të gjelbërta urbane dhe ato të rekreacionit
Sherbimi Kopernikus I Monitorimit te Tokes –
Mbulesa e Tokes Corine
PARA -PËRPUNIMI I SHTRESËS DHE KOMENTE
Përzgjedhja e zonave të mbulesës së tokës Corine. Llogaritja e zonës buferike prej 2000m.
PËRSHKRIMI
Seria e të dhënave përfshin: Zona të gjelbëra urbane (CLC141), terrene sportive dhe çlodhje (CLC142). Një zonë buferike prej 2000m është përcaktuar si distancë përjashtimore.

![]()
![]()
AEROPORTE
Minimizimi i afërsisë me aeroportet
Agency of Territorial Development (ATD)
PARA -PËRPUNIMI I SHTRESËS DHE KOMENTE
PËRSHKRIMI
Të dhënat përfaqësojnë zona urbane dhe me ndërtime.

![]()
![]()
KUFIZIM NGA URBANIZIMI
Agjencia e Zhvillimit të Territorit (AZHT)
Agjencia e Zhvillimit të Territorit (AZHT)
PARA -PËRPUNIMI I SHTRESËS DHE KOMENTE
PËRSHKRIMI
Të dhënat paraqesin gjurmët e aeroporteve në të gjithë vendin. Aeroportet paraqesin një sërë kufizimesh për shkak të rregullave të sigurisë së fluturimit. Përshtatshmëria është përcaktuar nga 0 deri në 5000m nga kufiri i jashtëm i gjurmës
së objektit, më tej ajo rritet në mënyrë lineare në
100 deri 30 km dhe më tej.

![]()
![]()
SHPEJTËSIA E ERËS
Parapëlqimi për zona të karakterizuara nga shpejtësi mesatare optimale e erës
Agjencia e Zhvillimit të Territorit (AZHT)
PARA -PËRPUNIMI I SHTRESËS DHE KOMENTE
PËRSHKRIMI
Të dhënat përfaqësojnë shpejtësinë mesatare të erës në lartësinë 100m. Të dhënat janë përftuar nga informacione në shkallë të gjerë për klimën e erës te ofruara nga Qëndra Europiane për Parashikimet e Motit në Shkallë Mesatare. Përshtatshmëria konsiderohet e ulët (0) në shpejtësi ere mesatare <5ms. Nga vlera 5m/s përshtatshmëria rritet në mënyrë lineare deri në vlerën (100) në shpejtësinë 13m/s dhe më lart saj (vlera maksimale mesatare për Shqipërinë është
14.4m/s).

Ndërtimet me efiçencë energjitike janë zgjidhja më e mirë dhe më e përballueshme për adresimin e ndryshimeve klimaterike dhe uljen e emetimeve të karbonit. Megjithatë, ajo është aq e promovuar shpesh nga diskutimet në lidhje automjetet elektrike dhe paneleve diellore. Duke qenë se ndërtesat cilësore janë një investim i madh financiar ju ofrojnë banorëve përfitime për të jetuar në qytete më të jetueshme, në këtë aspekt ata meritojnë vëmendjen tonë.
Urgjenca për të vepruar është e madhe: emetimet nga ndërtesat duhet të reduktohet 80-90 përqind deri në mesin e shekullit për tiu mbajtur ndryshimeve klimatike nën 1.5 gradë Celsius. Megjithatë, përmirësimet në përdorimin e energjisë në ndërtesa gjerësisht shihen si “jo në rrugën e duhur” kur krahasohen me progresin në energjinë; transportin dhe industrinë e energjive të rinovueshme.
Pse kjo ndarje?
Kjo vjen për shkak të keqkuptimit se projektet në efiçencën e energjisë në ndërtesa janë të kushtueshme dhe komplekse, ndoshta edhe të mërzitshme deri diku. Pak janë promovuar se risitë transformuese të shumëfishta në teknologjitë e ndërtimit janë bërë opsione të rëndësishme gjatë dekadës së fundit. Ato mund të përmirësojnë komoditetin dhe produktivitetin duke ulur përdorimin e energjisë dhe kursimin e të ardhurave financiare.
Partneriteti Ndërkombëtar për Bashkëpunimin e Efiçiencës së Energjisë (IPEEC) kohët e fundit theksoi teknologjitë dhe praktikat më të mira në dispozicion për të përmirësuar efiçencën energjitike në ndërtim. Më poshtë do japim një vështrim në tre teknologjitë e mundshme, që janë të gatshme dhe transformuese që të ndihmojnë rritjen e efiçencës energjitike në ndërtesa brenda mundësive financiare për të gjithë.
1. Pompat e nxehtësisë për ngrohjen e ujit.
Ngrohëset e zakonshme/konvencionale të akumulimit të ujit – me gaz ose elektrike – janë veçanërisht joefikase në konsumin e energjisë. Duke përdorur një teknologji tërësisht të ndryshme dhe komplekse, pompat e nxehtësisë për ngrohjen e ujit janë një alternativë inovative. Në vend të gjenerimit të nxehtësisë nga një burim energjie, pompat e nxehtësisë transferon nxehtësinë nga ajri në ujë, ngjashëm me atë se si funksionon një frigorifer, por në ciklin e kundërt.
Ndërsa kostoja fillestare për pompat e nxehtësisë për ngrohjen e ujit është më e lartë se modelet konvencionale, ato janë dy deri në tre herë më efiçente dhe kanë një periudhë të parashikuar të vetë-shlyerjes prej rreth katër vjetësh në Shtetet e Bashkuara dhe rreth 2 vjetësh në BE. Për të ndihmuar në lehtësimin e këtyre kostove fillestare të investimeve, disa vende, si Shtetet e Bashkuara, Britania, Australia dhe Japonia, po mundësojnë për të dhënë reduktime taksash, subvencione, standarde të reja ose programe etiketimi të pajisjeve.
Popullariteti i përdorimit i pompave të nxehtësisë është parashikuar të rritet në vitet e ardhshme për shkak të rritjes së kërkesës për ndërtime të reja dhe preferencës për produkte energjitike efçente dhe ekologjikisht miqësore. Evropa dhe Lindja e Mesme pritet të shohin rritjet më të mëdha.
2. Ndriçimi
Sa herë keni dalë nga shtëpia apo zyra dhe i keni lënë dritat ndezur? Kjo lidhur me teknologjinë e efiçencës së energjisë, me ndriçimin inteligjent (reagues) është teknologjia më efikase që kontribuon pozitivisht në efiçencën e energjisë.
Siç sugjeron emërtimi, këto sisteme ndriçimi bazohen në sensorë, matësa-kohe, planifikues inteligjent dhe kontrolluesa për të rregulluar ndriçimin bazuar në përdorimin/kërkesat, kushtet e motit / ndriçimin natyral të asaj dite etj. Kjo teknologji eliminon nevojën për tu kujtuar për të fikur dritat kur është e nevojshme. Për më tepër, meqenëse sistemet inteligjente të ndriçimit lejojnë që ndriçimi të jetë sa më dinamik, përfitimet positive nga ndriçimi mund të përdoren duke ndihmuar shëndetin, mirëqenien dhe performancën e njerëzve që përdorin këto ndërtesa.
Kur bashkohet me ndriçimin (LED), të cilat ulin përdorimin e energjisë së paku 75 për qind dhe zgjasin jetëgjatësinë 25 herë më shumë se sa llampat inkandeshente, kursimet mund të jenë të konsiderueshme. “Kontrollet e nivelit Luminar të ndriçimit”, ose LLLCs, kombinojnë ndriçimin LED me sensorë inteligjent për të siguruar ndriçim të cilësisë së lartë duke respektuar mjedisin. Kjo teknologji e kursimit mund të jetë veçanërisht e efektshme në ndërtesat ‘qëndra tregëtare’, ‘mjedise zyrash’, pasi ajo ndihmon në ndryshimet në shfrytëzimin e hapësirës dhe mund të shoqërohet me teknologji të tjera, si përdorimin e dritës natyrale dhe pjesërisht ndriçimin artificial me kontrolluesa intesiteti drite.
Në një shembull, është ndërtesa historike Tower Pacific në Seattle integruar me teknologjinë LLLCs për të ndihmuar në uljen e shpenzimeve të energjisë, duke siguruar shumëllojshmëri të nriçimeve të llojeve të ndryshme të ndriçimit. Si rezultat, ndërtesa ka reduktuar përdorimin e saj të energjisë me 80 për qind krahasuar sistemin e saj më të vjetër të ndriçimit.
3. Dritaret me emetim të ulët (Low-e)
Tradicionalisht, dritaret me efiçencë energjetike kanë qenë të rezervuara kryesisht për klimat më të ftohta, dhe të njohura me shumë në tregun Evropian. Megjithatë, duke patur parasysh se dritaret me performancë të ulët, ku hapsirat lejojnë kalim të ajrit mund të shkaktojnë rritje të shpenzimeve të ngrohjes dhe të ftohjes së një ndërtese, shumë vende tani po kthejnë sytë nga dritaret me efiçensë të lartë energjitike. Kina, Afrika e Jugut dhe Brazili pritet të kenë një rritje të konsiderueshme të këtij tregu në pesë vitet e ardhshme.
Dritaret me emetim të ulët “Low-e” janë shtesë në disa raste, sesa zëvendësime, të cilat reflektojnë nxehtësinë e verës dhe rrezet e dritës UV, por lejojnë rrezatimet që janë të dukshme që të kalojë, gjithashtu dimër redukton rrjedhjen transmetimit të nxehtësisë në urat termike rreth kornizave dhe reflekton atë në hapsirat e brendëshme. Ato janë një opsion i përballueshëm, që kushton rreth 25 për qind të vlerës së plotë të dritares dhe mund të zvogëlon kostot e ngrohjes dhe ftohjes nga 12 deri në 33 për qind. Përveç kësaj, ato janë shumë praktike për tu montuar, ato ndikojnë edhe në zvogëlimin e zhurmës.
Ndërsa këto teknologji do të ofrojnë përfitime të menjëhershme dhe afatgjata në shumicën e vendeve, disponueshmëria dhe përshtatshmëria e tyre ndaj klimës lokale do varet edhe mënyra dhe teknologjia e ndërtimit të cilat ndryshojnë.
Download Presentation HERE.

In order we can meet with Paris Agreement objective we have to scaled up to 6 time faster with Renewable Energies in order to have by 2050 a Neutral Europe.
By 2030 EU targets, we should meet over 32% of Renewables, and 32.5% of EE.
But what is the situation in Albania Energy Sector. I will focus in this presentation mostly in electricity demands and gaps which must be filled by new renewable technologies.
Our electricity is produced 100% from hydropower. And in 2017 we see that our Net Production was only 4525GWh, which is 37% less compare to previous year because of climate change. The question rise, is still fine to invest in massive hydro power plants? Imports for 2017 were 45%, every year Albania is spending 160 to over 200 million Euros for imports.
Albania has installed over 2.1GW Hydro capacities, and on going are 545 other small hydro power plants, but are hydro investment capacities meet the energy demand by more than 40% till 2030?, here including the climate change effects?
To meet this Albania has implemented an important Law On Promoting the use of Energy from RES, which practically is driving investments in Hydro, PV, Wind, EE.
To make diversification of Energy Mix, Based in this Law, it is implementit FIT for PV and Wind , with capacities till 2020, at least 30MW of Wind and 50MW of PV. But are these targets enough with Albania which is importing 45% of its electricity ?
The capacities are available to invest : Like in Wind there are over 857MW of licences are given, no investment in horizon in this. Most of the interesting places to invest are Karaburun Peninsula, Gjader Hills, South east and North West of Albania.
Albania rely on dominant single source of electricity supply, like Hydropower, and on imported oil and gas. “How we can address these vulnerabilities?, is by diversifying the energy mix within the region as well as sources of external supply, by promoting energy efficiency and the development of renewable energy sources.”
Smart Energy in our cities, it is an opportunity for Public and commercial building too, to start invest in EE, and focus in PV systems up to 500kW as also is specified by the law. In order to have CO2 reduction and meet energy demand we should start act now, where this kind of technologies have the return of investment up to max 5-6years.
In large scale of investments there are available over 2GW PV in West Albania, at least in 4 main area. In Vlora Akerni 950MW, in Fier Darzeze 375MW, Fier Seman 340MW, in Lushnja Karavasta 380MW. The mixture of all renewable energy options could help the Western Balkans cut its carbon emissions, while delivering secure and sustainable energy at a lower cost.
Topics in this presentation :
[pdfjs-viewer url=”https%3A%2F%2Finfo.aea-al.org%2Fwp-content%2Fuploads%2F2018%2F02%2FAlbania-an-important-energy-hub-for-the-Southern-Gas-Corridor_web.pdf” viewer_width=100% viewer_height=1360px fullscreen=true download=true print=true]
Investment in Electricity Generation and Transmission Decision Making under Uncertainty
Authors: Conejo, A.J., Baringo Morales, L., Kazempour, S.J., Siddiqui, A.S.
This book provides an in-depth analysis of investment problems pertaining to electric energy infrastructure, including both generation and transmission facilities. The analysis encompasses decision-making tools for expansion planning, reinforcement, and the selection and timing of investment options.
In this regard, the book provides an up-to-date description of analytical tools to address challenging investment questions such as:
Written in a tutorial style and modular format, the book includes a wealth of illustrative examples to facilitate comprehension. It is intended for advanced undergraduate and graduate students in the fields of electric energy systems, operations research, management science, and economics. Practitioners in the electric energy sector will also benefit from the concepts and techniques presented here.
[embeddoc url=”https://aea-al.org/wp-content/uploads/2016/06/conejo2016.pdf” download=”all” viewer=”google”]
Solar Domestic Water Heating: The Earthscan Expert Handbook for Planning, Design and Installation
Solar Domestic Water Heating is a comprehensive introduction to all aspects of solar domestic water heating systems. As fossil fuel prices continue to rise and awareness of climate change grows, interest in domestic solar water heating is expanding. Solar water heating technology is the most environmentally-friendly way to heat water. This fully-illustrated and easy-to-follow guide shows how domestic solar water heating systems work, the different types of systems, types of collectors, both flat plate and evacuated tube, types of storage tanks and other accessories. It also shows how systems are installed and explains how solar water heating can be integrated into existing water heating systems. Numerous examples from around the world have been included. The ideal guide for plumbers, heating engineers, builders and architects, housing and property developers, home owners and DIY enthusiasts, and anyone who needs a clear introduction to solar water heating technology.
[embeddoc url=”https://aea-al.org/wp-content/uploads/2016/06/1844077365.pdf” download=”all” viewer=”google”]
The book covers in detail the ways to understand how to use oil and gas show information to find hydrocarbons. It covers the basics of exploration methodologies, drilling and mud systems, cuttings and mud gas show evaluation, fundamental log analysis and pitfalls to log-calculated water saturations. A complete overview of the use of pressures to understand traps and migration, hydrodynamics, and seal and reservoir quantification using capillary pressure to underpin important fundamental concepts every petroleum geologist must know. Techniques for quickly generating pseudo-capillary pressure curves from simple porosity/permeability data, with examples of how to build the spreadsheets in Excel, provide quick and simple ways to determine where a test or sample may be in a trap based on its water saturation and rock properties. In addition, a complete treatment of fluid inclusion analysis and fluid inclusion stratigraphy to map migration pathways and recognize by-passed or near miss pay zones is covered and illustrated with numerous examples. Lastly, petroleum systems modeling and fundamental source rock geochemistry is discussed at depth, particularly in the context of unconventional source rock evaluation and screening tools for entering new plays. The promise, perils, and pitfalls of understanding and modeling migration in 3 dimensional space with modern software is examined with an eye toward how to visualize hydrocarbon shows as a means of validating or rejecting the model results.
Perhaps more importantly, the book is heavily illustrated with numerous examples and case histories from the author’s 37 years of exploration experience. The topics covered in this book will give any young geoscientist a quick start on a successful career and serve as a refresher for the more experienced explorers.
[embeddoc url=”https://aea-al.org/wp-content/uploads/2016/06/Understanding-Oil-and-Gas-Shows-and-Seals-in-the-Search-for-Hydrocarbons-John-Dolson-Springer-2016.pdf” download=”all” viewer=”google”]